PREVENTIEMETHODIEKEN
VOOR MEER GEZONDHEID

On Track Again is een toolkit die jongeren die een suïcidepoging ondernamen beter wil detecteren en ondersteunen. Suïcidaal gedrag kan bij jongeren soms verborgen blijven zowel voor de omgeving als voor de hulpverlening. Daarnaast ervaren veel jongeren een hoge drempel om hulp te vragen. Hulpverleners, maar ook de naaste omgeving of andere betrokkenen kunnen On Track Again aanbieden aan jongeren om hun te ondersteunen na een poging. De toolkit On Track Again bestaat uit:
- Een webpagina met informatie en getuigenissen over wat je als jongere kan doen om jezelf te ondersteunen na een suïcidepoging.
- Een brochure voor de jongere: Beknopte informatie voor jongeren over wat je kan doen om jezelf te ondersteunen na een suïcidepoging.
- Een folder voor de ouders: ‘Hoe help je jouw kind terug op weg na een zelfmoordpoging?’.
De jongere kan de webpagina en brochure op zichzelf gebruiken, maar we raden wel aan om het Safety Plan met een therapeut op te maken.

The Human Link zet met dit project in op het versterken van de mentale gezondheid van LGBTI+ personen. Dit doen we in samenwerking met partners en stakeholders zoals çavaria, Transgender Infopunt, Sensoa, Merhaba en HIV-SAM. We sensibiliseren over zelfzorg, reiken tools aan en versterken de deskundigheid van de zorgverstrekkers.

Deze infofiche vat de richtlijn voor alcoholgebruik overzichtelijk samen.

Meer achtergrondinformatie vind je in een ander document, 'Achtergrond en toelichting bij keuzes nieuwe richtlijn voor alcoholgebruik', bij 'Gerelateerde materialen'.

Zelf mentaal gezond blijven als zorgverstrekker, dat is belangrijk … maar niet makkelijk. Zelfzorg komt zelden op de eerste plaats. Via dit project wil The Human Link onze zorgverstrekkers motiveren om beter voor zichzelf en elkaar te zorgen. Hiertoe ontwikkelden we twee trajecten specifiek voor eerstelijns-zorgverstrekkers: een teamversterkingstraject (traject van 2 sessies) voor eerstelijnsorganisaties en een intercollegiale coaching (traject van 4 sessies) voor zelfstandige zorgverstrekkers.

De 12de editie van de Week van de Valpreventie zal plaatsvinden van 24 april tot en met 30 mei 2023. Met de slogan ‘Wandel je mee? Samen in beweging!’, bundelen we opnieuw de krachten om zoveel mogelijk ouderen, hun familie, gezondheidszorg- en welzijnswerkers in Vlaanderen te sensibiliseren en te informeren over valpreventie.
Alle verenigingen, organisaties, intermediairs, woonzorgcentra, gezondheid- en welzijnswerkers en iedereen die in contact komt met 65-plussers, worden opgeroepen om allerlei activiteiten rond valpreventie te organiseren.

SPARK36 (Signaleren van Problemen en Analyse van Risico bij (opvoeden en ontwikkelen van) kinderen van 36 maanden of 3 jaar oud) is een gevalideerde gestructureerde gespreksleidraad. De leidraad biedt een brede kijk op de ontwikkeling en de opvoeding van het kind. SPARK36 omvat 16 gespreksdomeinen aangaande het kind, de familie en de omgeving. Het instrument biedt de CLB-verpleegkundige een houvast om samen met de ouder vanuit een gelijkwaardige positie de zorgbehoeften van de 3-jarige in kaart te brengen. De zorgen en de ervaren noden van de ouder worden geëxploreerd en samen besproken vanuit het perspectief van de ouder (als deskundige waar het gaat om het eigen kind) en van de verpleegkundige. Het besluit over de mogelijke vervolgstappen gebeurt in overleg tussen de verpleegkundige en de ouder.

Buurtbewoners helpen bij het stoppen met roken, voorkomen dat jongeren uit de buurt starten met roken, op een positieve manier sensibiliseren rond niet in huis roken… Het Vlaams Instituut Gezond Leven vzw testte samen met Salaam vzw, stad Poperinge, stad Menen, Zorgzaam Leuven en VAN verschillende kleine en grote acties uit. Dit met de financiële steun van Kom op tegen Kanker.

Participatie van buurtbewoners en organisaties stond daarbij centraal. Start zelf een participatief traject rond roken in jouw buurt en word verrast door de positieve veranderingen dit teweeg kan brengen. Of zet een van de vele concrete acties op die je terugvindt op de website.

SWEEP is een online platform om jongeren tussen 12 en 18 jaar te inspireren en activeren om te bewegen én daar plezier in te vinden. SWEEP is een initiatief van het Vlaams Instituut Gezond Leven vzw, MOEV, Sport Vlaanderen, Departement Zorg en Departement Onderwijs en Vorming. SWEEP richt zich rechtstreeks tot jongeren tussen 12 en 18, maar ook tot leerkrachten secundair onderwijs. Jongeren kunnen op SWEEP.be een test invullen. Dit is een kort, aantrekkelijk en humoristisch vragenlijstje waarmee ze kunnen nagaan wie ze zijn, wat ze graag doen, met wie ze graag samen zijn en waar ze hun tijd graag doorbrengen. Op basis van hun antwoorden vallen ze onder 1 van de 6 profielen: Zoomer, Smasher, Buzzer, Bouncer, Blitzer en Swoosher. Dat profiel bepaalt welke (bewegings)activiteiten ze voorgeschoteld krijgen. Leerkrachten kunnen op SWEEP dan weer ontdekken hoe ze jongeren in actie krijgen, tijdens de schooluren en in hun vrije tijd, én daarbij ook nog eens hun leerplandoelstellingen halen.

Aanbod permanente en extra ondersteuningsmiddelen voor de maand januari

De hitte-impacttool toont de impact van hitte zowel cijfermatig als gevisualiseerd op een kaart, voor Vlaanderen, op gemeenteniveau of voor een geselecteerd gebied, en dit zowel voor het huidige als voor een toekomstscenario (gemiddelde over de periode 2040-2059).

Aanbod permanente en extra ondersteuningsmiddelen voor de maand maart

Een alcohol- en drugbeleid is een samenhangend geheel van afspraken over hoe de sociale dienst van het OCMW omgaat met cliënten met alcohol- of andere drugproblemen. Het vertrekt vanuit de zorg voor cliënten én maatschappelijk werkers en biedt een duidelijk kader en een houvast in individuele situaties. In deze brochure leest u over de meerwaarde van een alcohol- en drugbeleid voor de sociale dienst van een OCMW en hoe u te werk kunt gaan om een beleid uit te werken. De verschillende stappen worden beschreven, te beginnen met het in kaart brengen van de huidige situatie tot en met de evaluatie van het ingevoerde beleid. Per stap worden de nodige achtergrondinformatie en methodieken beschreven.

Dit draaiboek biedt een leidraad om een alcohol- en drugbeleid uit te werken in het CAW.
Een alcohol- en drugbeleid is een samenhangend geheel van afspraken over hoe er in de werking wordt omgegaan met cliënten en middelengebruik, zowel preventief als op vlak van hulpverlening.
In een eerste stap werk je aan de visie van je werking op cliënten met middelenproblemen. Vervolgens concretiseer je de visie in de uitwerking van de verschillende pijlers van het drugbeleid: regels & afspraken, zorg & begeleiding, informatie & sensibilisering, omgevingsinterventies.

Het draaiboek biedt een beschrijving van de verschillende stappen die je zet bij het uitwerken van een beleid en ondersteunend werkmateriaal.

Eetexpert ontwikkelde een ondersteuningsaanbod voor hulpverleners die outreachend werken bij de aanpak van eet- en gewichtsproblemen. Deze methodiek omvat praktische materialen zoals infofiches (thema’s: de crisis verminderen, het steunwerk rond de jongere versterken, ondersteuning van ouders, het eigenkrachtlab activeren), een 'stappenplan eetstoornissen in de thuissituatie voor crisismedewerkers' en een online vorming (webinar), die deze teams in staat stelt om gericht te reageren op vragen in de thuissituatie rond eet- en gewichtsproblemen. Aanvullend zullen supervisiegroepen en praktijklabo’s worden georganiseerd.

Met deze leidraad bieden we concrete handvatten om effectief en beleidsmatig te werken rond middelengebruik, gamen en gokken. Dit materiaal bestaat uit een draaiboek voor een alcohol- en drugbeleid in de zorg voor mensen met een handicap en een fiche voor begeleider.

Het project gezonde voeding en dranken in sociale voedselvoorzieningen is gericht op sociale voedselinitiatieven zoals een sociale kruidenier, een sociaal restaurant, een voedselbedeling of elk ander initiatief waar voeding gratis of aan een sterk gereduceerd tarief wordt aangeboden aan mensen in een maatschappelijk kwetsbare situatie. Er zijn verschillende materialen ontwikkeld over gezonde voeding en dranken in sociale voedselinitiatieven om zo gezonde voeding toegankelijker te maken voor klanten in een maatschappelijk kwetsbare situatie.

Mee-leven.be is een website ter ondersteuning van naasten van een suïcidaal gezinslid. Mee-leven.be omvat een informatie over: de impact en noden van naasten; informatie over zelfzorg; een handige toolbox (verbindend communiceren, gevoelens benoemen, suïcide bespreekbaar maken, impactbarometer,…); getuigenissen van lotgenoten. Daarnaast is er een uitgebreid luik voor hulpverleners over het betrekken van naasten van een suïcidaal gezinslid.

Communicatiematerialen onder de noemer Vaccineren? Jij weet waarom. Algmene materialen om de kennis over vaccinatie te versterken en mensen attent te maken op de aanbevelingen voor vaccinatie bij kinderen en volwassenen.
De materialen zijn terug te vinden op www.allesovervaccineren.be

Communicatiematerialen om reisvaccinatie onder de aandacht te brengen van reizigers.
De materialen zijn terug te vinden op www.allesovervaccineren.be

Gezien het mandaat van het Departement Zorg met betrekking tot preventie van milieugerelateerde ziektes bij kwetsbare groepen, ondersteunt en draagt het Departement de preventieve acties van het NAPED uit in Vlaanderen. De sensibilisatiecampagne over hormoonverstoorders kadert binnen NAPED en zal zich focussen op zwangere vrouwen en vrouwen met een wens om zwanger te worden. Hiervoor werden affiches en brochures voorzien. Aan de hand van korte, behapbare boodschappen wenst men zwangere vrouwen makkelijk toepasbare tips mee te geven om eventuele blootstelling aan hormoonverstorende stoffen te voorkomen en/of beperken. Meer informatie omtrent hormoonverstorende stoffen werd beschikbaar gesteld worden via een QR-code en link. Dit is een samenwerking tussen FOD Volksgezondheid, het Brusselse Hoofdstekelijk Gewest en de gemeenschappen. Daarnaast hebben tal van andere partners meegewerkt aan de campagne, die op hun beurt de boodschappen verder zullen verspreiden via hun kanalen.