PREVENTIEMETHODIEKEN
VOOR MEER GEZONDHEID

Methodieken om aan de slag te gaan met leiding, vrijwilligers en kaderleden van jeugdbewegingen, jeugdverenigingen en jeugdhuizen.

De methodieken in deze map helpen om vrijwilligers, leiding en kaderleden in het jeugdwerk te sensibiliseren, te informeren en hun kennis en vaardigheden te versterken. Zo leren ze verantwoordelijk omgaan met alcohol en andere drugs en worden ze zich bewust van het belang van een alcohol- en drugbeleid.

De map is opgebouwd als een plukboek. Je kiest op maat van de vooropgestelde doelstelling(en) één of meerdere methodieken op maat van de specifieke noden die binnen de groep ervaren worden.

Doelstelling 1: Mening uiten over alcohol en drugs
Doelstelling 2: Stilstaan bij voorbeeldfunctie, imago en groepsdruk
Doelstelling 3: Nadenken over afspraken en regels
Doelstelling 4: Informeren over wetgeving en aansprakelijkheid
Doelstelling 5: Informeren over alcohol en drugs

Deze map draagt het WATWAT-label voor kwaliteitsvolle jeugdinformatie.

Het Vlaams Instituut Gezond Leven ontwikkelde richtlijnen om ondernemingen te ondersteunen in hun aanbod op het werk van voeding en drank. Die richtlijnen zijn gebaseerd op de voedingsdriehoek.
Er zijn richtlijnen voor dranken, tussendoortjes en warme maaltijden.

Wisselwerken, dat is elk half uur rechtstaan. Het Vlaams Instituut Gezond Leven wil van wisselwerken het nieuwe normaal maken, waarbij het algemeen aanvaard is dat werknemers elk half uur even rechtstaan van hun stoel. Op de webpagina www.wisselwerken.be krijg je wetenschappelijke info over wisselwerken maar ook tips en handige tools (o.a. filmfragment, infobrochures, PowerPointpresentatie) om te wisselwerken en anderen hiervoor kan warm maken. Ondernemingen kunnen de campagnematerialen (posters, stickervellen, locatiestickers, ploppers) gebruiken om hun werknemers rond het thema te sensibiliseren.

De walkabilityscore-tool is een zeer nuttig en uniek instrument. Het brengt de walkabilityscore voor elke hectare in Vlaanderen en Brussel in kaart. En dat is belangrijke informatie. Want inwoners van buurten met een hoge walkability bewegen meer en zo daalt ook het autogebruik. Bovendien hebben volwassenen in deze buurten betere bloeddrukwaarden. Daarnaast is er een sterkere lokale economie mogelijk en zijn er minder kosten voor openbaar vervoer.

Communicatiemethodiek ikv Health In All Policies. Informatie rond niet-stigmatiserende communicatie op een toegankelijke manier ontsluiten in andere beleidsdomeinen.

Campagne ‘Jouw huis, mijn werkplek’ wil passief roken op de werkplek bespreekbaar maken. Wie als huishoudhulp, poetshulp of verzorgende bij mensen thuis werkt moet dat kunnen doen in een rookvrije omgeving. Met de campagne ‘Jouw huis, mijn werkplek’ engageren de koepels binnen de diensten voor gezinszorg en dienstenchequebedrijven zich voortaan om hun medewerkers zo goed mogelijk te beschermen tegen de gevolgen van passief roken. Met de steun van het Vlaams Instituut Gezond Leven en Kom op tegen Kanker willen ze op die manier passief roken bespreekbaar maken. Hiervoor werden verschillende materialen op maat van de werkgevers, leidinggevenden, werknemers en klanten ontwikkeld.

Presentatie Een uitstrijkje. "Wij doen het. En wat doe jij?"
Via de Logo's kunnen lokale actoren beroep doen op door het CvKO gevormde sprekers (pool) voor het geven van consensuspresentaties voor een heterogeen doelpubliek. Er wordt aandacht besteed aan de bevordering van de geïnformeerde keuze (geïnformeerde motivatie).
Hiervoor wordt de consensuspresentatie door het CvKO ter beschikking gesteld en wordt de spreker vergoed. De presentatie wordt geactualiseerd. Ter ondersteuning van de informatie is een folder (drieluik) ter beschikking.

Kinderen en jongeren hebben het recht om rookvrij op te groeien. Om te kunnen spelen, leren en zich te amuseren in omgevingen waar niet gerookt wordt. Want kinderen en jongeren kopiëren gedrag, en ook roken valt daaronder. Maak je kinderboerderij rookvrij en help kinderen om rookvrij op te groeien.

Kinderen en jongeren hebben het recht om rookvrij op te groeien. Om te kunnen spelen en zich te amuseren in omgevingen waar niet gerookt wordt. Want kinderen en jongeren kopiëren gedrag, en ook roken valt daaronder. Maak je jeugdvereniging rookvrij en help kinderen om rookvrij op te groeien.

Kinderen en jongeren hebben het recht om rookvrij op te groeien. Om te kunnen sporten en zich te amuseren in omgevingen waar niet gerookt wordt. Want kinderen en jongeren kopiëren gedrag, en ook roken valt daaronder. Maak je sportterrein rookvrij en help kinderen om rookvrij op te groeien.

Kinderen en jongeren hebben het recht om rookvrij op te groeien. Om te kunnen spelen en zich te amuseren in omgevingen waar niet gerookt wordt. Want kinderen en jongeren kopiëren gedrag, en ook roken valt daaronder. Maak je speelterrein rookvrij en help kinderen om rookvrij op te groeien.

De Vlaamse overheid stelt procesbegeleiders ter beschikking om WZC hierin te ondersteunen. In een eerste fase zet het project in op val- en fractuurpreventie, ondervoeding, preventieve mondzorg en psychofarmaca. De procesbegeleider werkt op maat van het WZC. Met begrip voor de dagelijkse realiteit en met oog op de visie van het WZC. Geen inspecteur, maar iemand die het proces mee opvolgt. Een inhoudelijk expert over het thema die nieuwe inzichten, tips, tools en instrumenten aanreikt om het WZC te ondersteunen bij een succesvolle implementatie van het thema. Hiervoor kreeg de procesbegeleider een intensieve opleiding.

Het woonzorgcentrum zal aan de hand van het implementatieplan voor val- en fractuurpreventie in Vlaamse woonzorgcentra stapsgewijs valpreventie implementeren.

Presentatie De stoelgangtest. "Wij doen het. En wat doe jij?" Via de Logo's kunnen lokale actoren beroep doen op door het CvKO gevormde sprekers (pool) voor het geven van consensuspresentaties voor een heterogeen doelpubliek. Er wordt aandacht besteed aan de motivering voor een geïnformeerde keuze (geïnformeerde motivatie). Hiervoor wordt de consensuspresentatie door het CvKO ter beschikking gesteld en wordt de spreker vergoed. De presentatie wordt geactualiseerd. Ter ondersteuning is er een informatieve publieksfolder.

Dit draaiboek is een leidraad voor het uitwerken van een psychofarmacabeleid in een woonzorgcentrum. Een psychofarmacabeleid is een samenhangend geheel van afspraken over hoe er in het woonzorgcentrum wordt omgegaan met psychofarmaca, zowel preventief als op vlak van wonen en zorgverlening.
Dit draaiboek omvat een beschrijving van de verschillende stappen die je zet, richtlijnen en materialen die ondersteunend werken bij het uitwerken van een beleid.
Als woonzorgcentrum kan je zelfstandig aan de slag met het draaiboek. Voor je aan de slag gaat met een psychofarmacabeleid kan het zinvol zijn om het psychofarmacateam vorming te geven over psychofarmaca in woonzorgcentra. Voor deze vorming kan je terecht bij het regionaal preventiewerk tabak, alcohol en drugs.

Dit zijn de materialen voor de begeleider van een sportclub in het traject Sportivos Goud. Ze zijn enkel te downloaden:
- De handleiding voor het startmomentartmoment
- De powerpoint van het startmoment
- Het evaluatieformulier

Daarnaast zijn er materialen voor de sportclubs zelf. Deze vind je bij de gerelateerde materialen via de link.

Hoewel huisartsen zich bewust zijn van alcohol als gezondheidsprobleem, wordt problematisch alcoholgebruik niet altijd herkend of bevraagd. Ook de kennis en vaardigheid van
de huisarts omtrent effectieve interventies voor problematisch alcoholgebruik kan nog verhoogd worden.

Het gezondheidskompas is een webapplicatie waarmee burgers kunnen testen wat hun risico is op diabetes en hart- en vaatziektes en waarop ze kunnen letten voor een gezondere levensstijl. Het kompas peilt met een wetensch. onderbouwde vragenlijst naar leefstijl, erfelijke factoren en eerdere gezondheidsproblemen. Op basis van de resultaten geeft het kompas een persoonlijk leefstijladvies en verwijst het door naar de huisarts voor die risicofactoren die verdere opvolging verdienen. Voor de huisarts genereert het kompas opvolgadviezen die gebaseerd zijn op de Gezondheidsgids van Domus Medica. Specifiek voor diabetes zijn de vragen opgenomen uit de “Findrisc”-vragenlijst van het Halt2Diabetes-project van de Diabetes Liga. Voor mensen ouder dan 45 kan er zo een duidelijke score voor het risico op diabetes berekend worden. Huisartsen in pilootregio’s van het Halt2Diabetes project hebben de optie mensen met een hoger risico door te verwijzen naar ‘groepssessies gezonde voeding op verwijzing’.

Als vertrouwensfiguur worden huisartsen vaak als eerste zorgverlener geconfronteerd met veranderingen in het psychisch functioneren van patiënten. Omdat suïcidale personen een grote drempel ervaren om over hun zelfdodingsgedachten te praten, is het niet eenvoudig ze te herkennen in de eerste lijn.
De belangrijkste taak van de huisarts bestaat erin suïcidaliteit te herkennen, contact te maken met de patiënt, de ernst van het suïciderisico in te schatten, te zorgen voor veiligheid en gepaste zorg op gang te brengen. Bij risicopatiënten kan de huisarts een continue factor vormen, een rustpunt te midden van de veelheid aan hulpverleners en instellingen. Om huisartsen hierbij te ondersteunen werd een steekkaart uitgewerkt in samenwerking met het VLEPS. Daarnaast wordt ook een LOK-pakket suïcidepreventie ter beschikking gesteld voor huisartsen.

Eerstelijnsgezondheidswerkers en in het bijzonder huisartsen informeren over het aanbevolen screeningsinstrument voor dikkedarmkankerscreening en de werking van het Vlaamse bevolkingsonderzoek en de gevolgen daarvan op de medische praktijkvoering ; hen een leidraad geven bij de risico-inschatting op dikkedarmkanker zodat de huisarts gepast medisch advies geeft binnen het huidige bevolkingsonderzoek (50 t.e.m. 74-jarigen, zonder verhoogd risico) en daarbuiten (<50, >74 jaar en bij verhoogd risico); een leidraad aanbieden voor een correct beleid na screening, bij positieve en negatieve resultaten aan de hand van de richtlijn dikkedarmkankerscreening (2017).

Om de richtlijn ingang te laten vinden in de huisartsenpraktijk, wordt op basis van de richtlijn
- een steekkaart ontwikkeld
- het LOK-pakket dikkedarmkankerscreening herwerkt en aangeboden als doe-het-zelf-pakket

Om preventie bij sociaal kwetsbare groepen ingang te laten vinden in de huisartsenpraktijk, moeten huisartsen inzicht verwerven in de Gezondheidsgradiënt en verklaringen hiervoor, in de mogelijkheden van het welzijnswerk en de mogelijke samenwerking. Hierbij gaat ook aandacht naar het gebruik van motiverende gesprekstechnieken.
Aan de hand van ondersteunende materialen zoals een LOK pakket worden ingezet op zowel attitude, versterken van vaardigheden als het verwerven van kennis bij de huisartsen.